Cunfins denter Tujetsch e Mustér – 1877/1880  (PDF)

Gl’atun 1877 han las tituladas suprastonzas dallas ludeivlas vischnauncas da Tujetsch e Mustér concludiu da determinar definitivamein ils cunfins denter las duas respectivas vischnauncas, cun metter en tiarms novs sin l’entira lingia, naven da Cavorgia Sura, vi sul Rein si atras il stradun dall’Alpsu e da leu schi ensi sco ins anfli per bien.
Quei ei allura daventau en pliras gadas, en preschientscha da dus ni plirs commembers dallas respectivas suprastonzas u cumissiuns d’uauls e dil bostger da revier Michel Maissen.

1880 Tujetsch Cunfins Mustér TujetschIl protocol prius si da quellas varts ei il sequent:
Per gl’emprem ei vegniu concludiu da pinar ora ina largia da circa dus tochen treis fests sill’entira lingia denter igl uaul da Tujetsch e da Mustér, en Garmischeras, naven dil stradun tochen sil Bostg. Quella lingia duei adina vegnir tenida aviarta dil bostger da revier, sinaquei che mintgin vesi tgunschamein nua ils cunfins ein.
La lenna da quella lingia duei vegnir pinada e vendida da cuminonza. Cura che quei seigi fatg, duei lura vegnir mess en tiarms sin tut la lingia, il qual ei era daventau.
En tut ei vegniu mess en u marcau 24 tiarms; ton sco pusseivel han ins marcau en crappa stabla. Tut quels tiarms portan in numer tagliau en culla puntga e fatg cun colur cotschna; en ils biars ei era taglia en las letras T (Tujetsch) e D (Disentis):
nr. 1 ei sin Cavorgia Sura (il veder),
nr. 2 ei el mir dil stradun dall’Alpsu,
nr. 24 sut il trutg da Gendusas.
Naven da nr. 1 tochen nr. 18 ei ina lingia grada da sid encunter nord; el punct da nr. 18 vegn quella lingia rutta e va puspei en lingia grada tochen tier nr. 24, da sid encunter nord nord-ost, quei ei, cun far in anghelet (Winkel) da circa 5 grads encunter la damaun.
La distanza denter ils tiarms ei differenta, naven da Sisum Fil, quei ei naven da nr. 18 ensi ei buca mesirau pli la distanza, muort la difficultad dil terren.
Suenter quellas remarcas generalas, suonda cheu la descripziun dils tiarms.
Nr. 1. In grep plat a Cavorgia Sura silla Cresta, circa 500 peis sur il clavau entadem ei tagliau en Nr. 1 D.T. La distanza denter quei tierm e nr. 2 ei buca mesirada.
Nr. 2. In crap tagliau, plat, tschentaus el mir dil stradun dall’Alpsu; 10 meters enadens ei in tumbin. Il crap marcaus: sisum Nr. 2, sut quel ina cruschetta; giusut, dadens T, dadora M; sut en 1873 (Quei tierm ei staus fatgs 1873 mo mai mess en.).
Stuschonzas: dadens e dadora praus maghers.
Distanza: da nr. 3 ei 67 meters.
Nr. 3. In crap tagliau, quader, tschentaus en grad sur la via vedra, giudem igl uaul. Il tierm ei marcaus: davontier nr. 3, dadens cun T, dadora cun M (ei era in tierm veder). Da cheu naven ei adina marcau D – Disentis – enstagl in M per distinguer da Medel.
Stuschonzas: dadora uaul e pastira da Mustér; dadens, uaul da Tujetsch.
Distanza: da nr. 4 ei 41 meters.
Nr. 4. In crap greis, stabel, en ina plaunca teissa; suren ed ora ei gonda. Il crap ei marcaus en cul nr. 4.
Stuschonzas: dadora uaul da Mustér, dadens uaul da Tujetsch.
Distanza da nr. 5 ei 88 meters.
Nr. 5. In crap greis, stabel, grad dadora ei in foppet; dadens si bia autra crappa grossa. Il crap ei marcaus, dadens cun T, dadora cun Nr. 5 D.
Stuschonzas: dadora uaul da Mustér, dadens uaul da Tujetsch.
Distanza da Nr. 6 ei 71 meters.
Nr. 6. In crap gries srabel, entuorn quel ei autra crappa pli pintga, grad sut ei empau da fop. Il crap ei marcaus mo cun Nr. 6.
Stuschonzas: dadora, uaul da Mustér; dadens uaul da Tujetsch.
Distanza da Nr. 7 ei 45 meters
Nr. 7. In crap tschentaus en in foppet, 1 ½ meter sut ils tiarms veders; entuorn ualti spundius. Il crap ei marcaus davontier cun Nr. 7; dadora cun D; dadens cun T.
Stuschonzas: dadora uaul da Mustér; dadens uaul da Tujetsch.
Distanza da Nr. 8 ei strusch 41 meters.
Nr. 8. In crap stabel, plat, ualti ulivs cul tratsch; sut quel, dadens ei in foppet. Il crap ei marcaus mo cul Nr. 8.
Stuschonzas: dadora uaul da Mustér, dadens uaul da Tujetsch.
Distanza da Nr. 9 ei 60 meters.
Nr. 9. In crap stabel, grad sura anzi dadora ei in auter crap gries, tut ord il tratsch; grad dadens ei empau da fop. Il crap ei marcaus: T e D.
Stuschonzas: dadora, uaul da Mustér, dadens uaul da Tujetsch.
Distanza da Nr. 10 ei 51 meters.
Nr. 10. In crap stabel; dadens autra crappa fetg grossa; en ina spunda ualti teissa.
Stuschonzas: dadora, uaul da Mustér, dadens uaul da Tujetsch.
Distanza da Nr.11 ei 37 meters.
Nr. 11. In crap stabel, ualti uliv cul tratsch; dadens empau da gonda. Il crap ei marcaus cun Nr. 11.
Stuschonzas: dadora, uaul da Mustér, dadens uaul da Tujetsch.
Distanza da Nr. 12 ei 80 meters.
Nr. 12. In grep fetg ault en ina plaunca fetg teissa; giudem il grep ei marcau en Nr. 12.
Stuschonzas: dadora, uaul da Mustér, dadens uaul da Tujetsch.
Distanza da Nr. 9 ei 87 meters.
Nr. 13. In crap lad, bass, stabel, en ina plaunca fetg teissa, marcaus sisu 13; dadens T; dadora D.
Stuschonzas: dadora, uaul da Mustér, dadens uaul da Tujetsch.
Distanza da Nr. 14 ei mo 26 meters.
Nr. 14. In grep ualti ault e lad en ina plaunca teissa, marcaus mo cun Nr. 14.
Stuschonzas: dadora, uaul da Mustér, dadens uaul da Tujetsch.
Distanza da Nr. 15 ei 106 meters.
Nr. 15. In crap stabel giudem il prau dil Bostg. En quei crap ei era ina crusch vedra. Grad sura plirs auters craps ualti gross. Il crap ei marcaus T 15 D.
Stuschonzas: dadora pastira e uaul da Mustér, dadens mises da particulars da Mustér sin territori da Tujetsch.
Distanza da Nr. 16 ei 204 meters.
Nr. 16. In crap tschentaus en in foppet, 23 meters sur il clavau dil bostger da revier Michel Antoni Maissen.
Stuschonzas: dadora uaul e pastira da Mustér, dadens pastira ed uaul da particulars da Tujetsch.
Distanza da Nr. 17 ei 163 meters.
Nr. 17. Ina platta stabla, ualti uliva cul tratsch, grad sur ils tiarms veders; sura e sut ei autra crappa grossa miez carschida en. Il crap ei marcaus sisum 17, dadora D; dadens T.
Stuschonzas: dadora pastira da biestag da Mustér; dadens da particulars da Tujetsch:
Distanza da nr. 18 ei 118 meters.
Nr. 18. In crap tschentaus en Sisum Fil, sur Plaun Grond, grad davos ils tiarms veders. Circa 5 meters sut il tierm dil maun da Plaun Grond ei in grond bi fop liung. Il tierm ei marcaus: davontier cun 18; dadora cun D; dadens cun T.
Stuschonzas: dadora pastira da biestga da Mustér; dadens pastira da particulars da Tujetsch.
Da Nr. 18 naven ein las distanzas buca mesiradas.
Nr. 19. In crap greis, stabel sil spitg sur la Val Garviuts (Garviuls). Il crap ei marcaus: T 19 D.
Stuschonzas: da mintga vart giu ei pastira teissa, dil maun da Tujetsch enzacons tschafuns.
Nr. 20. In crap stabel, sut il Péz Palas giu, dil maun da Tujetsch sil spitget denter la Pala Miez e la Pala Dado. Il crap ei marcaus cun Nr. 20. Sch’el porta las letras TD ei dubius, essend nuota fatg menziun el protocol prius si sil plaz.
Nr. 21. In crap tschentaus en sil spitg. Dil maun da Mustér ei ina valetta liunga grad giu sut, dil maun da Tujetsch ina plaunca teissa, numnada la Gonda Dadora. Il crap ei marcaus mo cun Nr. 21.
Nr. 22. In gronda crapatsch, stabel, fuorma da trianghel, cun in dils péz agradsi, in tochet sut il spitg dil maun da Mustér. Giusut ed entuorn ei autra crappa grossa, dadens e dadora duas valettas.
Stuschonzas: entuorn entuorn pastira carpusa, giusut, da Mustér, sura il Cuolm da Vi da Tujetsch. Il crap ei marcaus mo cun Nr. 22, dil maun dadens.
Nr. 23. In crap gries, ault, plat suren, stabel, sil spitg empau plat en quei liug, in toc sur il fecler dil Cuolm da Vi. Il crap ei marcaus: davontier, cura ch’ins va ensi, cun TD, suren cun Nr. 23 ed ina crusch.
Stuschonzas: dadens duas valettas cun gonda e dadens quellas, biala pastira da vaccas da Tujetsch; dadora pastira teissa carpusa da Mustér.
Nr. 24. In crap grond, plat, stabel, in tochet sut il trutg da Gendusas, sil spitg. Il crap ei marcaus T 24 D (sisura ina cruschetta).

Quei ei il davos tierm mess dallas suprastonzas da Tujetsch e Mustér. Naven da Nr. 24 duei la lingia da cunfins tagliar si encunter odem il Parlet e da leu naven dil spitg ei encunter il Péz Ault ni Péz da Plattas.
Stuschonzas da Nr. 24: dadens pastira da biestga da Tujetsch; dadora pastira da Mustér.

La presenta entelgientscha ei scretta en dubel e dau a mintga part, respectiv a mintga vischnaunca in exemplar. Per corraboraziun da quella entelgientscha suttascrivan, en num dalla vischnunca da Mustér
J. B. Carigiet, president communal en uffeci

En num dalla vischnaunca da Tujetsch

Lorenz Jacomet, president communal en uffeci
Mustér, ils 29 da matg 1880


placi-speschaPader Placi a Spescha - igl emprem historiograf dalla val. El ha descret detagliadamein la Val Tujetsch digl onn 1805. Spescha - Pader Baseli
Pader Baseli Berther ha cuntinuau. Sia lavur historica.   Ovras I + Ovras II

UoppenHendry La historia e genealogia dalla schlatteina Hendry da Tujetsch. Il cudisch!

Contact

Tarcisi Hendry
Via Dentervitgs 3
7188 Sedrun
Diese E-Mail-Adresse ist vor Spambots geschützt! Zur Anzeige muss JavaScript eingeschaltet sein!

     WappenTujetsch
  Vischnaunca Tujetsch

     pleiv
        Pleiv Tujetsch

0341.jpg