Pareri d’in ludeivel obercheit cun ils deputai dils vischinadis sur dils uordens che dueien vegnir fatgs temps da stad, nuncargond ad alp, anno 1811, ils 2 da mars.

1.mo Eis ei il meini, che naven dils 9 da fenadur entochen sogn Barclamiu (24-08), duei negin puder star cun tiers en ils loghens cheu suenter screts; numnadamein Cungieri, Valtgeva, Sulprau (Sumprau), Mila, Malamusa, Liez, Mulinatsch, Milez e Scharinas, quei s’entelli ni caschar ni mulscher, resalvond per untgida da malauras, da neiv e suenter puspei cu la neiv ei naven, sche dueien esser obligai da turnar anavos suenter la neiv. Ed enten tuts sura numnai loghens duei vegnir mess in pindrer, ton la primavera sco la stad. Ei duei era vegnir mess si dubla pindradira sin tiers d’armal e tiers casa.

2.do Duei negin puder midar pli che treis gadas, quei s’entelli cura ch’el va naven dils mises, sche vegn ei quintau l’emprema gada.

3.tio Dueien ils tiers casa esser enferrai da tut temps ed en cass che enzatgi negligess, sche duei esser 4 x (rizzers) pindradira per gada per tier; quei s’entelli ton sin la pastira sco els praus.

4.to Duei scadin esser obligaus da vegnir a casa cun las cauras da calonda fenadur, u pia che enzatgi savess tener quellas senza donn dil tierz, ton dils praus, sco dalla crappa, tonaton esser obligaus da vischinar a casa.

5.to Dueien ils tiers da mintga vischin buca vegnir sparti, resalvond ils vadials, ils quals mintgin seigi patrun da metter nua ch’el vul ed in per bos duei era puder vegnir teniu a casa, sco era ina vacca.

6.to Pertuccont ils cavals eisi concludiu, che mintgin duei esser obligaus da metter cun ses tiers, resalvond sch’enzatgi less duvrar quels per bos a casa, sche dueien quels tals esser obligai da vischinar a casa, duess ei aber esser cavals che vessen pulein, sche dueien ei esser obligai da metter en nuegl tochen ch’ei drovan da trer.

7.mo Pertuccont ils firaus e dumengias eis ei concludiu, che negin duei puder purtar ni far ora lenna, ni purtar buordis, resalvond ina brocca ni brenta enta maun e quei era entelgiu las sondas, ton la primavera sco la stad. Duess ei esser da quels che surfagessen ed enzatgi vesess, sche duei mintgin esser obligaus da purtar la tgisa nua ch’ei s’auda. Gl’ei era entelgiu che negin duei puder ir cun cavals ni per bos cargai sin quels dis.

8.vo Pertuccont igl arvè (taxa da gudida) eis ei concludiu che mintgin duei esser obligaus da far duas crenas caschiel per vacca, s’entelli bien caschiel grass e quei duei mintgin ver fatg vigelgia fiasta Nossadunna d’uost (15-08) e treis dis avon vigelgia Sogn Mattiu (21-09) duei mintgin esser obligaus da purtar ensemen en in liug. Negin duei puder far pli pintgas magnuccas che d’otg crenas, e tgi che schass muncar, duei esser obligaus da pagar 30 x per crena. A quels aber che dessen pli ch’il lur, sche duei ei vegnir bonificai cun 18 x per crena.

9.no Eis ei era concludiu che neginas femnas dueien puder maner ellas alps ni mises, ton la primavera sco la stad, quei s’entelli femnas ch’ein sin 13 - 14 onns e leu ensi.

10. Las nuorsas dueien vegnir cargadas calonda fenadur e da leu naven dueien ils uordens dalla stad entscheiver.

11. Ei concludiu che cura ch’igl ei temps da cargar ad alp, sche duei mintgin haver ils dretgs dad ira nua ch’ei mavan, cura ch’ei cargava ad alp, denton buca pli ch’ina gada. Curdond neiv, sche dueien ei era puder vegnir ora giu, mo buca puder turnar enasi tras praus.
Duess ei esser enzatgi che surfagess a quels uordens cheu sura screts, sche dueien tals esser sut castitg digl obercheit e vegnir castigiai scharfamein.

1811, ils 10 da mars ein ils sura screts artechels vegni legi giu sin vischnaunca e vegni approbai da quella, resalvond igl emprem artechel ch’ei refusaus; resalvond quei, che tucca tier il metter pindrer, sco era la pindradira fixada etc.

in fede (fidonza)
Chrest Joseph Wenzin p. t. gerau


placi-speschaPader Placi a Spescha - igl emprem historiograf dalla val. El ha descret detagliadamein la Val Tujetsch digl onn 1805. Spescha - Pader Baseli
Pader Baseli Berther ha cuntinuau. Sia lavur historica.   Ovras I + Ovras II

UoppenHendry La historia e genealogia dalla schlatteina Hendry da Tujetsch. Il cudisch!

Contact

Tarcisi Hendry
Via Dentervitgs 3
7188 Sedrun
Diese E-Mail-Adresse ist vor Spambots geschützt! Zur Anzeige muss JavaScript eingeschaltet sein!

     WappenTujetsch
  Vischnaunca Tujetsch

     pleiv
        Pleiv Tujetsch

0302.jpg